Türkiye Cumhuriyeti

ICAO Daimi Temsilciliği

Bilgi Notları

Daimi Temsilciliğimizin yerleşik bulunduğu Montreal kentine ilişkin tanıtıcı bilgiler, 03.02.2016

Montreal'in tarihi Quebec'in tarihi ile başlamaktadır.

Fransa Kralı, Francis I’in, bir keşif gezisi yapmakla görevlendirdiği Fransız denizci Jacques Cartier, 1534 yılında Gaspesie'ye gelerek binlerce yıldır Kızılderililer ve İnuitlerin yaşadığı toprakları kraliyet adına ele geçirmiştir. Daha sonra 1608 yılında Fransız denizci Samuel de Champlain, St. Lawrence nehrinin kuzeyinde, Kızılderililerin Kebek dedikleri bölgede karaya ayak basmıştır. 1642 yılında da Paul de Chomedey de Maisonneuve, burada Ville Marie adını verdiği bir Katolik misyon kurmuş ve bu küçük yerleşim bölgesi 18. yüzyıl sonunda Montreal kenti olmuştur. Montreal ismi, kentin ortasında bulunan tepenin Fransızca karşılığı “mont” ile kraliyet anlamındaki “royal” sözcüklerinin birleşiminden oluşmaktadır.

1660-1713 yılları arasında Yeni Fransa adı verilen bu yöre hızla gelişmiş, ancak Avrupa'da, Fransa ile İngiltere arasında süren savaşların bir yansıması olarak İngilizlerin 1759 yılında Yeni Fransa'nın fethine başlamalarıyla bölgede istikrar bozulmuş, Fransızlar yenilmiş ve dört yıl sonra imzalanan Paris Anlaşmasıyla Fransa Kralı ‘Kanada ve Tüm Sömürgeleri’ni İngiltere Kralına bırakmıştır. Bu değişim bölgeye İngiliz, İrlandalı ve İskoç göçmenlerin gelmesine yol açmıştır.

Daha sonra 1791 yılında ilan edilen anayasayla İngiliz Kuzey Amerikası iki bölgeye ayrılmıştır: İngilizce konuşan nüfusun çoğunlukta olduğu Yukarı Kanada (bugünkü Ontario eyaleti) ve Fransızca konuşan nüfusun çoğunlukta olduğu Aşağı Kanada (bugünkü Quebec eyaleti). Bu iki bölge arasında sürekli çekişmeler olmuş, 1837-38 yıllarındaki Aşağı Kanada Ayaklanması İngiliz ordusu tarafından bastırılmıştır. 1867 yılında gerçekleştirilen İngiliz Kuzey Amerikası Yasası ile bugünkü Kanada’yı oluşturan eyaletler federasyonu kurulmuştur.

İlk yerleşim günlerinde Kızılderililerle yapılan kürk ticaretiyle başlayan Quebec ekonomisi 20. yüzyılın başlarına dek tarımcılık ve ormancılığa bağlıydı. Bundan sonra, hızla gelişen sanayileşme ve kentleşme taşradan kentlere göçle sonuçlanmıştır. 1960’lı yıllara damgasını vuran “Sessiz Devrim” on yıl içinde olgunlaşmış ve çoğunluğun konuştuğu Fransızca dilinin üstünlüğüyle ilgili ciddi tartışmalara yol açmıştır. 1976 yılında, Quebec’in bağımsızlığını savunan Rene Levesque önderliğindeki Quebec Partisi ezici çoğunlukla iktidara gelmiştir. 1980 ve 1995 yıllarında yapılan referandumlarda Quebec halkı Kanada’dan ayrılma konusunda ‘hayır’ oyu vermiştir.

Günümüzde, Toronto’dan sonra yerleşim açısından Kanada’nın ikinci büyük kenti konumundaki Montreal, adını aldığı Mont Royal dağının eteklerinde, düz bir arazide kurulmuştur. Kenti çevreleyen Saint Laurent ve Ottawa nehirlerinin birleştiği bir noktada bulunan adayı kaplayan Montreal, tarihi binaları, daracık sokakları, kiremit renkli briket evleri, yeşil kubbeli katedralleri, parkları, bahçeleri, ağaçları, gölleri ve ormanlarıyla tanınmaktadır. Bu kent aynı zamanda, açık görüşlülüğü, artistik dinamizmi, ekonomik gücü ve kültürel canlılığıyla ünlüdür.

Quebec eyaletinin güneybatısında yer alan ve ABD sınırından sadece bir saat uzaklıktaki Montreal, federal başkent Ottawa'nın 190 km doğusunda kalmaktadır. Kentin nüfusu, civar belediyelerle birlikte yaklaşık 4 milyondur. Quebec eyaleti nüfusunun % 45'i Montreal'de yaşamaktadır.

Saint-Laurent nehriyle Atlas okyanusuna uzanan Montreal, Kanada’nın en büyük liman kentidir. Montreal limanı, Avrupa ve Akdeniz'in ticaret merkezleriyle, Kuzey Amerika pazarları arasındaki en kısa rotaya sahip su yollarına açılmaktadır. Bu özelliğiyle de, Toronto’dan sonra ülkenin en büyük ticaret ve sanayi hacmine sahip kenti konumundadır.

Montreal'de kış uzun ve soğuk geçmektedir. Kış mevsimi Ekim ayı sonunda başlayıp Nisan ayı sonlarına dek sürmektedir. Genelde Kasım ayında yağmaya başlayan kar, Nisan ayına kadar yerde kalmaktadır. Kış aylarında soğuğun insan üzerindeki etkisi zaman zaman -30 dereceyi bulmaktadır. Bahar mevsimi kısadır ve sıcaklık 5 ile 20 derece arasında değişmektedir. Yaz mevsiminde ise sıcaklık 25-30 derece arasında olmaktadır.

Toplu taşımacılıkta metro ve otobüs kullanılmakta olup bunlar çok düzenli işlemektedir. Metro, kentin hemen her yönüne uzanmaktadır. Montreal kent trafiği yoğun olmamakla birlikte, mesai başlama ve bitiş saatlerinde otoyol bağlantılarında ve ana arterlerde yoğunluk yaşanmaktadır. Kentlerarası tren ve otobüs seferleri düzenli olarak yapılmakla birlikte, demiryolu ulaşımı ve otobüsle yolculuk, Avrupa’ya oranla daha az gelişmiştir. Montreal'de iki uluslararası havaalanı bulunmaktadır. Pierre Trudeau havaalanı kent merkezine yakın mesafede olup genellikle, iç hatlar ve uluslararası uçuşlarda ve kente 55 km. uzaklıktaki Mirabel havaalanı ise kargo hizmetlerinde kullanılmaktadır.

2009 yılında THY'nin Toronto’ya direkt seferleri başlamıştır. 2014 Haziran ayı itibariyle de İstanbul-Montreal direkt seferleri başlamıştır. Bunun dışında, Avrupa bağlantılı olarak, İstanbul'dan Montreal'e KLM, Air France, Lufthansa ve British Airways’in seferleri bulunmaktadır.

Toronto’dan sonra, Kanada’nın Türk nüfusu en fazla ikinci kenti olan Montreal ve çevresinde yaşayan Türklerin sayısı yaklaşık olarak 10.500'dür.

Dünyanın en saygın üniversitelerinden biri olarak kabul edilen ve İngilizce eğitim veren McGill Üniversitesi, Montreal'dedir. Ayrıca Fransızca eğitim veren Montreal Üniversitesi de özellikle Avrupalı öğrenciler açısından gözde bir yüksek eğitim kurumudur.

Kentin en popüler mekânları Eski Montreal'de bulunmaktadır. Notre Dame Bazilikası, Arkeoloji ve Tarih Müzesi, eski liman, kentin bu bölgesinde yer almaktadır. Kent merkezinde, Place des Arts ve yakın çevresi ile Dorchester Square’de birçok tarihi esere tanık olunabilmektedir. Kent merkezinden doğuya doğru yol alındığında Olimpiyat Parkı ile karşılaşılmaktadır. Kent 1976 yaz olimpiyatlarına ev sahipliği yapmıştır. Bu parkın hemen yakınında dünyanın en iyi botanik bahçelerinden biri olarak gösterilen Jardin Botanique bulunmaktadır. Bu bahçenin girişinde, Montreal Türk toplumunun girişimi ve Kültür Bakanlığı, Ottava Büyükelçiliği, Montreal Fahri Başkonsolosluğu ve yine Türk toplumunun desteğiyle kurulan Türk Barış Bahçesi bulunmaktadır. Mayıs 1990 ayında açılan ve zarif Kütahya çinileriyle süslü olan bu bahçeye her yıl sonbaharda yüzlerce lale soğanı ekilmekte, laleler açtığında 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı günü ya da yakın bir tarihte tüm Montreal halkına açık bir kutlama yapılmaktadır.